Wat doet een Compliance Officer?

Wat doet een ...? – 3 november 2020 door Fons Vaneker

De maatschappelijke verantwoordelijkheid van banken ligt onder een vergrootglas. Mede daarom is het voor een bank verplicht om een Compliance Officer aan te stellen. Hij kijkt met een kritisch oog naar zijn eigen organisatie en beantwoordt doorlopend de vraag: hoe integer is onze organisatie?

Wat doet een Compliance Officer?

De Compliance Officer is verantwoordelijk voor de toetsing van de integriteit van de bank als geheel, losse afdelingen en medewerkers. Dit gebeurt op theoretisch vlak (toetsen van beleid) en op uitvoerend vlak (toetsen van de vertaling van beleid naar operatie). Hij doet dit op basis op basis van onderstaande wet- en regelgeving.

Regelgeving:

  • Vanuit DNB (De Nederlandsche Bank);
  • Vanuit AFM (Autoriteit Financiële Markten).

Wetgeving:

  • WFT (Wet op het Financieel Toezicht);
  • Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme);
  • MiFID (Markets in Financial Instruments Directive);
  • EMIR (European Market Infrastructure Regulation).

De Compliance Officer moet dus enorm goed op de hoogte zijn van actuele wet- en regelgeving. Tijdens zijn werk is hij heel veel in gesprek met interne stakeholders. Ten eerste om mogelijke compliance risico's te signaleren en identificeren. Brengt het beleid van een bepaalde afdeling een integriteitsrisico met zich mee? Dan adviseert hij over te ondernemen stappen. De oplossingsrichting wordt in samenspraak met relevante interne stakeholders bepaald en ingevoerd. Hij is vervolgens verantwoordelijk voor het monitoren van het verdere verloop. Met als hamvraag: is het integriteitsrisico in de praktijk ondervangen?

De Compliance Officer onderhoudt daarnaast actief contact met toezichthouders. Hij fungeert als eerste aanspreekpunt voor de bank bij compliance incidenten.

De Compliance Officer als interne vraagbaak

Omdat hij heel veel kennis heeft van alle relevante wet- en regelgeving in het bankwezen fungeert hij ook als interne vraagbaak. Hij wordt door collega’s om advies gevraagd bij compliance-incidenten met een zeer hoge complexiteit. In de praktijk gaat dit vaak om zaken die met de Wwft te maken hebben. Er staat veel maatschappelijke druk op de strijd van banken tegen financiële criminaliteit. Voor de reputatie van de bank is het dus essentieel dat deze strijd ten allen tijde op volle kracht gestreden wordt.

Hoe wordt een bank compliant met de wet?

Dit is de hoofdvraag waarop hij altijd een antwoord heeft. De vraag naar Compliance Officers in de bancaire sector is toegenomen na de kredietcrisis. Dit is voornamelijk het gevolg van toegenomen regulering. Inmiddels bestaat deze rol ook in andere sectoren. Maar in de praktijk is de uitdaging het grootste binnen een grote financiële organisatie: vanwege de hoeveelheid aan wet- en regelgeving, maar ook vanwege het grote aantal medewerkers. Immers: in theorie kan iedere medewerker van een financiële instellingen iets doen wat niet mag. De functie van Compliance Officer mag dan ook zeker niet worden onderschat. Compliant zijn met de wet is een stevige uitdaging voor een financiële dienstverlener.

Wat is het verschil tussen een Compliance Officer en een Compliance Consultant?

Een Compliance Consultant is een zeer ervaren kracht die heel goed weet hoe je moet handelen in situaties met een hoog risico. Vaak gaat het om situaties waarbij wet- en regelgeving niet een 100% antwoord bieden op een vraagstuk. Een Compliance Officer heeft een betrekkelijk zwart witte rol: er wordt al dan niet gehandeld conform de wet. Zodra hij een grijs gebied betreedt wordt het lastiger. In dat geval is de Compliance Consultant een vraagbaak. Daarnaast heeft de consultant een grote rol op strategisch niveau: hij is een sparringpartner voor het hoger management om de compliance aanpak te bepalen.

Wat heeft een Compliance Officer op zijn CV staan?

Hij is meestal WO-opgeleid met een achtergrond in Rechten, Criminologie of Bedrijfseconomie. Er bestaat geen hele specifieke opleidingsrichting om Compliance Officer te worden. Wel bieden opleidingsinstellingen voor de financiële wereld (zoals Lindenhaeghe) hele specifieke Compliance-opleidingen aan die het CV van de Compliance Officer kunnen versterken.

Hoe word je Compliance Officer?

Een Compliance Officer heeft een strategische rol. Maar vaak heeft hij/zij wel eerst een operationele rol vervuld. Op dit moment is de meest voorkomende route: CDD/KYC/AML > Compliance Officer. Heb je een WO-diploma? Dan is de kans groot dat 1-3 jaar operationele ervaring in de CDD/KYC/AML voldoende is om serieus kans te maken op een strategische functie.