Waarom is de bankierseed in het leven geroepen?

Risk & Compliance – 18 april 2017 door Erwin ter Horst

De bankierseed bestaat inmiddels ruim negen jaar. Vrijwel alle bankmedewerkers zijn verplicht om de bankierseed af te leggen. Het afleggen van de bankierseed is alles behalve vrijblijvend. Sterker nog: klanten hebben het recht om een overtreding van de eed te melden bij de Stichting Tuchtrecht Banken. In deze blog beantwoordt Carrierecafe de meest gestelde vragen over de bankierseed.

Wat is de bankierseed?

De bankierseed is een verklaring die ondertekend wordt door alle bankmedewerkers die nieuw in dienst komen. Door de bankierseed te ondertekenen ben je onderhevig aan het tuchtrecht. Je maakt je voornemen om integer te handelen dus officieel door je handtekening te zetten.

Tekst van de bankierseed

De tekst van de bankierseed is als volgt:

  • Ik zweer/beloof binnen de grenzen van mijn functie die ik op enig moment in de bancaire sector vervul:
  • dat ik mijn functie integer en zorgvuldig zal uitoefenen;
  • dat ik een zorgvuldige afweging maak tussen de belangen van alle partijen die bij de onderneming zijn betrokken, te weten die van de klanten, de aandeelhouders, de werknemers en de samenleving waarin de onderneming opereert;
  • dat ik in die afweging het belang van de klant centraal zal stellen;
  • dat ik mij zal gedragen naar de wetten, de reglementen en de gedragscodes die op mij van toepassing zijn;
  • dat ik geheim zal houden wat mij is toevertrouwd;
  • dat ik geen misbruik zal maken van mijn kennis;
  • dat ik mij open en toetsbaar zal opstellen en mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving ken;
  • dat ik mij zal inspannen om het vertrouwen in de financiële sector te behouden en te bevorderen.

Waarom bestaat er een bankierseed?

De laatste regel van de bankierseed geeft eigenlijk al een antwoord op deze vraag. De kredietcrisis (2007-2011) heeft de maatschappelijke reputatie van banken enorm beschadigd. De afgelopen tien jaar zijn banken intensief bezig geweest met het herstellen van deze schade.

De bankierseed is in 2009 bedacht door Hans Ludo van Mierlo, schrijver van het boek Gepast en ongepast geld. Zoektocht naar het geweten van banken en andere financiële dienstverleners. Het idee is dus al tijdens de kredietcrisis ontstaan. In april 2012 voerde toenmalig minister van Financiën Jan Kees de Jager de bankierseed definitief in. Op dat moment waren alleen bestuurders en commissarissen verplicht om de eed af te leggen. Per 1 april 2015 zijn alle medewerkers van banken verplicht om de eed te ondertekenen, met uitzondering van functies die helemaal niets van doen hebben met financiële producten. Personeel van de kantine of een receptionist bijvoorbeeld.

Hoe gaat het afleggen van de bankierseed in zijn werk?

Het proces van het afleggen van de bankierseed is bij ABN AMRO, Rabobank en ING exact hetzelfde. Je leest de tekst van de eed op en vervolgens ondertekenen je deze. Zodat het schriftelijk vastgelegd is dat je de verklaring hebt gedaan.

Bij het ondertekenen van de eed zijn meestal drie personen aanwezig: jij als eed aflegger, een manager die de eed afneemt en een andere toekomstige collega die als getuige fungeert.

Bestaat er een digitale bankierseed?

In het Corona tijdperk wordt er een digitale bankierseed afgelegd. Het proces is hetzelfde gebleven. Alleen vindt het in Teams of Zoom plaats.

Wat gebeurt er als ik de bankierseed niet onderteken?

Bankierseed niet ondertekend? Dan legt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) een boete op aan de bank waar je werkt. Maar dit is wel een volledig hypothetische situatie. Banken nemen je niet in dienst wanneer je weigert een handtekening te zetten onder de eed.

Geldt de bankierseed alleen voor medewerkers van een bank?

Ja. Maar er bestaat ook een ‘Eed of Belofte in de Financiële Sector’ die inhoudelijk heel veel lijkt op de bankierseed. Deze eed is inhoudelijk iets beknopter maar heeft hetzelfde doel: vastleggen dat medewerkers van financiële instellingen integer handelen. Wanneer je adviseert over pensioen of beleggingen in dienst van een verzekeraar, dan ben je verplicht om de ‘Eed of Belofte in de Financiële Sector’ af leggen.